Prvi put se pominje 1476. godine, kao malo naselje sa 32 kuće. Kragujevac je podignut na obalama Lepenice, na obroncima planina Rudnik, Crnog Vrha i Gledićkih planina. Za izbor mesta pri osnivanju naselja od velikog uticaja bili su brojni vodotoci, jer kroz uže gradsko područje teče reka Lepenica i nalaze se ušća njenih pritoka. Dolinama pritoka Lepenice u prošlosti su prolazili putevi koji su povezivali Gružu, Lepenicu i Rudnik sa Pomoravljem.

Kada je knez Miloš Obrenović obnovio srpsku državu, oslobodivši je od Turaka, 1818. godine proglasio je Kragujevac za prestonicu. Već 1822. godine Kragujevac je imao 283 kuće i 2.000 stanovnika. Poseban značaj Kragujevac je dobio osnivanjem Topolivnice, koja je kasnije prerasla u Vojnotehnički zavod (preteča »Crvene zastave»).

Po mnogo čemu Kragujevac nosi epitet »prvi u Srbiji«: prva prestonica (1818. godine), prvi sud - »Serbska kancelarija« (1820.), prva gimnazija (1833.), prvo pozorište - »Knjaževsko-serbski teatar« (1835.), prvi univerzitet - »Licej« (1838.), prvi izliveni topovi (1853.), prva električna centrala (1884.).

U Kragujevcu se nalaze institucije od regionalnog i nacionalnog značaja, a više njih nastavlja tradiciju prvih ustanova svoje vrste u Srbiji: Teatar »Joakim Vujić« (osnovan 1835. godine), Narodna biblioteka »Vuk Karadžić« (1866.), Kulturno-umetničko društvo »Abrašević« (1904.).

Narodni muzej u Kragujevcu ima odeljenja za arheologiju (sa preko 100.000 predmeta studijskog materijala, likovnu umetnost (sa oko 1.000 umetničkih dela), etnografiju i istoriju Kragujevca i Šumadije.

Muzej »Zastava« se nalazi u staroj livnici i prezentira vek i po razvoja industrije u Kragujevcu i Srbiji.

Od brojnih kulturno-istorijskih spomenika u Kragujevcu posebno se ističu Stara crkva iz 1818. godine, zadužbina kneza Miloša Obrenovića, zgrada Skupštine kneževine Srbije, kompleks dvora kneza Miloša, zgrada Suda, Amidžin konak, Prva gimnazija, Spomen-park »Kragujevački oktobar« i drugi.

U Kragujevcu se organizuje više kulturnih manifestacija, od kojih su najznačajnije »Oktoh«, Međunarodni sajam antiratne karikature, Međunarodni festival kamernih horova, Jugoslovenska smotra folklora i druge.

Posebnu atrakciju predstavlja »Akvarijum Kragujevac«, prvi slatkovodni akvarijum u našoj zemlji, koji se nalazi na Prirodno-matematičkom fakultetu. Na preko 200 m2 izloženo je više od 250 akvarijuma u kojima je izložen živi svet kopnenih voda, kako naše zemlje i Balkanskog poluostrva, tako i tropskih i suptropskih područja Afrike, Azije, Australije i Južne Amerike. U okviru »Akvarijuma« nalazi se mrestilište u kome se razmnožavaju i čuvaju retke i ugrožene vrste riba.

Turističke informacije i smeštaj:

Turistička organizacija Kragujevca
34000 Kragujevac, Kralja Aleksandra I Karađorđevića 98
034/334 054, 334 883
faks: 034/335 302

Ova email adresa je zašticena od spam robota, nije vidljiva ako ste iskljucili Javascript Ova adresa je zaštićena od robota. Potreban vam je Java-skripta da bi ste je videli.
www.kragujevac.org.yu